برج نوشين يا برج نوش برج نوشين يا برج نوش نيز يكى ديگر از بناهاى ساخته شده در دوران فتحعليشاه است . اين برج در خيابان سوم اسفند كه امروز سرگرد سخايى نام دارد ، قرار داشته است . بر اساس نقشهء حاجى نجم الدوله اين خيابان در واقع از تعريض « كوچهء برج نوش » به وجود آمده است « 1 » . برج نوش تا اوايل سلطنت پهلوى اول همچنان در جنوب غربى بانك ملى برپا بود ولى بعدها عمارت و برج را خراب كردند و بناهاى ديگرى جاى آن ساختند « 2 » . به گفتهء مهدى قلى خان هدايت برج نوش از بيرون كاشىكارى بود « 3 » . وجه تسميه برج نوش آغا محمد خان به هنگام تأسيس سلسلهء قاجار ، بدرخان زند را كور كرد . بعدها فتحعليشاه دختر او را كه نوش‌آفرين خانم باشد ، به ازدواج خويش درآورد « 4 » . در تاريخ عضدى آمده است : « نوش‌آفرين خانم هم طرف محبت خاقانى واقع شده است . برج نوش كه از آثار حضرت خاقان است ، به محبت اين خانم احداث و به اسم او ناميده شده است « 5 » . » در سال 1243 ( ه ق ) ، هنگامى كه فتحعليشاه پس از شكست از روسها و از دست دادن شهرهاى قفقاز از جبههء جنگ به تهران باز مىگشت نامه‌اى با پريشانى خاطر از زنجان به سليمان ميرزا ، پسر سىوچهارم خود ، نوشت و او را به نزد خود احضار كرد و ضمن آوردن اين بيت كه : آن شكرخند كه بر نوش دهانى دارد * نه دل من كه دل خلق جهانى دارد به وى گوشزد نمود كه نوش‌آفرين را هم به همراه خود بياورد . « 6 » پس از مرگ فتحعليشاه ، برج نوش مدتى نيز زندان حسين على ميرزا ملقب به فرمانفرما ، پنجمين پسر فتحعليشاه و عموى محمد شاه ، بود كه ادعاى سلطنت كرد ولى از منوچهر خان

--> ( 1 ) . غرب خيابان فردوسى جنوبى ، سيد عبد اللّه انوار ، در كتاب تهران ، ج پنجم و ششم ، ص 90 . ( 2 ) . رجال دورهء قاجار ، ج 6 ، ص 278 . ( 3 ) . خاطرات و خطرات ، ص 1 ، يادداشت 1 . ( 4 ) . رجال دورهء قاجار ، ج 6 ، ص 278 . ( 5 ) . تاريخ عضدى ، ص 21 . ( 6 ) . رجال دورهء قاجار ، ج 2 ، ص 278 و تاريخ عضدى ، ص 21 .